Trang chủ Câu hỏi thường gặp Bảo dưỡng xích đúng cách có đơn giản?

Bảo dưỡng xích đúng cách có đơn giản?

82
0

Vào một ngày cuối năm cậu bạn tôi hỏi về cách vệ sinh xích xe phân khối lớn. Vệ sinh và bôi trơn bộ xích đó không phải khó khăn quá, nhưng đằng sau những thao tác ấy lại là cả một chuỗi nguyên nhân khá…dài.

Cấu tạo cơ bản của xích

Cau tao xich1_1
Cấu tạo xích cơ bản

Cấu tạo của xích gồm tấm giữ chốt, trên tấm giữ chốt có 2 chốt cố định. Bên trong là tấm giữ con lăn, con lăn ở bên ngoài để có thể chuyển động tự do nhằm giảm ma sát khi tiếp xúc với nhông (phiên âm từ “pignon” – tiếng Pháp). Ở giữa con lăn và chốt là bạc lót. Và điều chúng ta quan tâm trong bài viết này chính là sự tồn tại của lớp mỡ bôi trơn giữa chốt và bạc lốt. Sự khác biệt giữa các loại xích nằm ở đây!

Với xích thường, do có khe hở giữa chốt và bạc lót nên lớp bôi trơn này dần dần bị mất đi khi bạn chạy xe. Đồng thời những vật lạ cũng có thể lọt vào gây mài mòn khe hở  này. Việc này khiến xích của bạn sẽ bị “khô” theo thời gian, kèm đó là tiếng kêu khó chịu. Nếu bạn có nghe thấy xích kêu bất thường thì hãy bôi trơn đi. Và cũng chính việc bị “khô” này mà xích bị giãn theo thời gian, theo dõi ở bài này.

Xích O-ring

Vậy xích O-ring là gì? Về cơ bản nó cũng có các chi tiết giống như xích tiêu chuẩn. Nhưng nó có thêm một phớt cao su với tiết diện giống như chữ “O”, phớt tiếng Anh là “ring” nên ta gọi là “O-ring”.

Cau tao xich2_3
Cấu tạo xích O-ring

O-ring nằm ở 2 đầu của bạc lót, điều này sẽ giúp làm kín phần chứa chất bôi trơn bên trong. Từ đó khả năng chuyển động của toàn bộ xích sẽ tốt hơn vì không bị “khô” (cái gì chuyển động bị “khô” mà chả khó). Ngoài ra, O-ring này còn ngăn được các vật lạ lọt vào trong khe hở, nên việc mài mòn và giãn xích sẽ ít hơn rất nhiều so với xích tiêu chuẩn.

So sanh O-ring
So sánh giữa xích tiêu chuẩn và xích O-ring

Nói như vậy không có nghĩa là xích O-ring là tuyệt hảo. Dưới đây là bảng so sánh ưu nhược điểm giữa 2 loại.

So sanh uu nhuoc diem

Có nhiều ý kiến cho rằng xích O-ring nặng hơn dẫn đến việc làm tiêu hao công suất xe. Nhưng thực tế điều này rất khó nhận ra khi chạy xe. Hơn nữa xích O-ring thường được dùng trên những xe có công suất cao nên nó gần như không ảnh hưởng xấu đến trải nghiệm đi xe của bạn. Yên tâm nhé!

Xích tiêu chuẩn thường được sử dụng trên những xe phổ thông như Wave, Future, Sirius…vì giá thành hợp lý, cũng như khách hàng đi dòng xe này ít có yêu cầu đặc biệt. Xích O-ring thường được những “tay chơi” sử dụng vì những ưu điểm của nó, và giá thành lúc này không hẳn là vấn đề!

Xích X-ring và những biến thể

Trong quá trình phát triển, nhiều phương án cải tiến được đưa ra. Người ta nhận thấy O-ring có phần diện tích tiếp xúc quá nhiều với các tấm làm tăng lực ma sát giữa các liên kết, xích có vẻ bị cứng hơn bình thường (so với xích tiêu chuẩn). Nên phương án là thay đổi tiết diện của phớt, từ tiết diện chữ “O” sang tiết diện chữ “X”. Lúc này phớt sẽ tiếp xúc ít hơn với các chi tiết khác mà vẫn đảm bảo việc làm kín chất bôi trơn.

xvso_2.jpg
So sánh giữa O-ring và X-ring

Chúng ta có X-ring. Càng về sau các hãng lại càng có các cải tiến thần sầu hơn nữa như U-ring, Z-ring, QX-ring, NX-ring, RX-ring, XW-ring, UW-ring…Tóm lại bản chất vẫn như thế, nhưng đáp ứng được những nhu cầu khác như khả năng dẫn động tốt hơn, tuổi thọ xích tăng lên, phù hợp với chạy địa hình…

rk-ring
So sánh giữa các loại “ring” của hãng RK

Bão dưỡng xích

Loại xích nào cũng bị giãn, trùng và khô theo thời gian sử dụng. Hãy tiến hành bảo dưỡng định kỳ: vệ sinh, bôi trơn, điều chỉnh độ trùng. Ở bài này xin chỉ nói về vệ sinh và bôi trơn vì nó liên quan đến “ring”. Dưới đây là một vài lời khuyên.

  • Bạn nên sử dụng loại dụng cụ chuyên dụng để vệ sinh xích, vì những dụng cụ cứng có thể làm hư hỏng “ring” trong quá trình cọ sát.
stockton_grime_minister_chain_brush
Ví dụ về dụng cụ vệ sinh xích
    • Nên dùng dung dịch vệ sinh chuyên dụng. Nhiều bạn dùng xăng để vệ sinh. Với xích có “ring” thì xăng sẽ làm hỏng xích vì tính phá hủy cao su của nó. Với xích không có “ring”, về mặt kỹ thuật xăng không phá hủy được gì, nhưng ngửi mùi của nó trong cả quá trình làm thì…khó chịu thật!
  • Nên dùng dung dịch bôi trơn chuyên dụng dù xích của bạn có “ring” hay không. Nhiều người nói dùng dầu máy. Nhưng tôi có ý này: dầu máy “lỏng” hơn nhiều so với dung dịch bôi trơn chuyên dụng, nó dễ dàng bám bụi bẩn, làm nhông xích dễ mài mòn, phát sinh tiếng ồn hơn. Tôi không chắc chắn, nhưng dầu máy cũng có thể làm hư hỏng “ring” trong xích của bạn vì thành phần hóa học của nó. Nếu bạn chạy những chiếc xe phổ thông Wave, Future, Sirius…thì dùng dầu máy để bôi trơn chỉ là biện pháp tạm thời, về lâu dài thực sự là không tốt, và tuyệt đối không dùng dầu máy đã dùng rồi để bôi trơn xích. Còn bạn nào dùng xích “ring” hãy luôn dùng dung dịch bôi trơn phù hợp. Ví dụ như sản phẩm này Dưới đây là một vài bước cơ bản cơ bản để thực hiện.

11302738_SHELL_DRP_PDF11_HOW TO LUBRICATE A MOTORCYCLE CHAIN-V6.

Bước 1: Dựng xe cố định.

Bước 2: Dùng dụng cụ và dung dịch vệ sinh và làm/chờ khô xích.

Bước 3: Xịt dung dịch bôi trơn với tấm bìa chắn ở phía bánh xe.

Bước 4: Lau phần dung dịch thừa (không dùng giẻ lau có nhiều sợi).

Vậy đấy, chỉ có chuyện vệ sinh và bôi trơn xích mà cũng rối quá. Bài viết khá dài nhưng hy vọng nó có thể giúp bạn có cái nhìn đa chiều hơn về các loại xích đang dùng, cũng như cách sử dụng và bảo dưỡng chúng.

Tham khảo (1), (2), RK Chain, Honda Motor.

Hãy để lại bình luận của bạn ở dưới bài viết hoặc Facebook để chúng tôi có thể cải thiện chất lượng bài viết.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây